انسان همان می شود که اغلب به آن فکر می کند. (کوروش کبیر)
خوش آمدید - امروز : شنبه ۳۱ تیر ۱۳۹۶
خانه » پرستاري » پرستاري زنان و زايمان » کیست تخمدان تشخیص و درمان

اطلاعیه سایت

 پرستار يكي از اعضای كليدی در تیم مراقبت های بهداشتی و درمانی است و نقش ارزنده او در پذيرش، آماده سازی، مراقبت و حمايت جسمی و اجتماعی بیماران و مددجویان مورد اذعان همه بوده  و بر هيچ كس پوشيده نيست. در تقسيم بنديهای آكادميك، امروز ارزش پرستار خوب همطراز يك پزشك خوب قرار مي گيرد. كار يك پزشك خوب موقعي به حد مطلوب مي رسد كه يك پرستار توانمند مسئوليت مراقبت از بيمار را بر عهده داشته باشد
کیست تخمدان تشخیص و درمان

کیست تخمدان تشخیص و درمان

زنان دو تخمدان دارند که محل ذخیره و آزاد کردن تخمک (egg) است. سایز هر تخمدان به اندازه یک گردو است و در دو طرف رحم قرار دارند. تخمدان یک تخمک را در هر ماه تولید می کند. این بخشی از فرایند سیکل قاعدگی ماهانه در زن است. تخمک در داخل کیسه تخمک در داخل تخمدان رشد می کند تا زمانی که رحم برای پذیرش آن آماده شود. مخاط رحم در این دوره ضخیم شده و خود را برای حاملگی آماده می کند.

این سیکل هر ماه اتفاق می افتد و با لقاح پیدا نکردن تخمک خاتمه می یابد.  اگر تخم لقاح پیدا نکند همه محتویات رحم خارج می شود و این فرایند سیکل قاعدگی مجددا تکرار می شود.

یک دختر بعد از تولد ۴ میلیون تخمک دارد که در یک فرد سالم هر ماه یکی از تخمک ها بعد از طی مراحلی کامل می شود و به داخل رحم پرتاب می گردد. در افرادی که تخمک کامل شده ولی به داخل رحم پرتاب نمی رود، بیماری کیست تخمدان دیده می شود.

کیست های تخمدان کیسه های کوچک محتوی مایع هستند که در تخمدان ها (ovarys) رشد می کنند. بیشتر کیست ها بی ضرر هستند اما بعضی از آن ها می تواند مشکلاتی نظیر پاره شدن ، خونریزی و درد را ایجاد کند. و ممکن است جراحی برای برداشتن کیست نیاز باشد.

کیست تخمدان کیسه پر از آب یا خون در تخمدان است که اغلب هنگام تخمک گذاری به وجود می آید، یعنی زمانی که تخمک از تخمدان آزاد میشود. گرچه خیلی اوقات علت مشخصی ندارند ، اما در اغلب موارد از اختلالات هورمونی ناشی میشوند. اختلالاتی که در مرحله اول دوره عادت ماهانه را به تعویض می اندازد و بیشتر به صورت کیست های فیزیولوژیک بروز میکند.

همچنین یکسری کیست تخمدان وجود دارد که فیزیولوژیک نبوده و داخل آنها پر از خون است که به این کیست ها ، کیست اندومکسیوما می گویند ، این کیست ها با سیکل پریودی کوچکتر نشده بلکه بزرگ هم میشوند و در این شرایط می گوییم که کیست اندومکسیوزیس است و با روشهای دارویی قابل درمان نیست.

کیست ها در تخمدان تا اندازه ۴ تا ۵ سانتیمتر رشد میکنند و اغلب درد جسمانی ندارد و تنها با عقب افتادن دوره عادت ماهانه مشخص میشوند .

البته یک سری کیست تخمدان وجود دارد که فیزیولوژیک نیستند و بیمار هر وقت عادت ماهانه میشود ، مخاط رحم همواره در رحم وجود دارد که به این کیست ها ، کیست اندومکسیوما می گویند و داخل آنها پر از خون است و از آنجا که خون ها راه خروج ندارند ، این کیست ها با سیکل پریودی کوچکتر نشده بلکه بزرگ هم میشوند و در این شرایط می گوییم که کیست اندومکسیوزیس است و با روشهای دارویی قابل درمان نیست.

انواع کیست تخمدان:

شایع ترین نوع، کیست تخمدان کیست فیزیولوژیک یا فولیکولار است که از رشد یک فولیکول نتیجه می شود. فولیکول یک کیسه پر از مایع طبیعی است که حاوی یک تخمک است. کیست های فولیکولار هنگامی که فولیکول در طی چرخه قاعدگی بیش از حد طبیعی رشد می کند و برای آزاد سازی تخمک باز نمی شود تشکیل می شود. معمولاً کیست های فولیکولار در طی چند روز تا چند ماه به خودی خود برطرف می شوند. کیست ها می توانند در اثر جراحت یا نشت عروق خونی کوچک به درون کیسه تخمک حاوی خون باشند (کیست های هموراژیک یا اندومتریوئید). گاه بافت های تخمدان برای تشکیل بافت های دیگر بدن مانند مو یا دندان به صورت غیر طبیعی رشد می کنند. کیست هایی با این بافت های غیر طبیعی کیست های درموئید نامیده می شوند.

تشخیص:

بیشتر کیست ها به وسیله اولتراسوند (سونوگرافی) تشخیص داده می شوند که بهترین تکنیک تصویربرداری برای شناسایی کیست های تخمدانی است. اولتراسوند یک روش تصویربرداری است که از امواج صوتی برای ایجاد تصاویری از ساختمان های درون بدن استفاده می کند. تصویربرداری اولتراسوند بدون درد است و هیچ ضرری ندارد.
در تصویر سونوگرافی ، کیست تخمدان شبیه حباب دیده می شود . این کیست محتوی مایع است و به وسیله یک دیواره نازک احاطه می گردد. این نوع کیست ، کیست فانکشنال یا عملی تخمدان یا کیست ساده نامیده می شود.

همچنین می توان کیست ها را با روش های دیگر تصویربرداری مانند اسکن CAT یا اسکن MRI شناسایی کرد.

 

علائم کیست تخمدان:

در اغلب موارد ، فرد هیچ دردی را در بدن خود حس نمی کند. تنها علائم کیست تخمدان دردهای لگنی و عقب افتادن زمان عادت ماهانه است. درد در شکم یا لگن شایع ترین علامت است. درد می تواند در اثر پارگی کیست، رشد سریع و اتساع آن، خونریزی به درون کیست یا پیچ خوردن کیست در اطراف منبع خونی آن ایجاد شود. همچنین زمانی که کیست دور پایه خود پیچ می خورد و یا به اصطلاح کیست تورسیون پیدا می کند، در این شرایط بیمار درد زیادی دارد.

 تشخیص کیست تخمدانی خطرناک
اگر زنی در دهه چهارم زندگی خود یا حتی جوان تر باشد و قاعدگی های منظم داشته باشد،، بیشتر توده های تخمدانی «کیست های تخمدانی عملکردی» خواهند بود که در حقیقت غیر طبیعی نیستند. این کیست ها با جریان تخمک گذاری که در چرخه قاعدگی رخ می دهد ارتباط دارند و معمولاً در طی چرخه قاعدگی بعدی خود به خود ناپدید می شوند.
بنابراین به خصوص در زنانی که در دهه دوم و سوم زندگی خود هستند این کیست ها در چند چرخه قاعدگی بررسی می شوند تا مشخص شود آیا از بین رفته اند یا نه. چون قرص های ضد بارداری خوراکی تا حدودی با جلوگیری از تخمک گذاری عمل می کنند، پزشکان انتظار نخواهند داشت که زنان مصرف کننده ضد بارداری های خوراکی «کیست های تخمدانی عملکردی» داشته باشند. بنابراین ممکن است به زنانی که در حین مصرف قرص های ضد بارداری خوراکی به کیست های تخمدان مبتلا می شوند توصیه شود که به جای پایش از طریق اولتراسوند لگن یا جراحی، معاینه شوند.
عوامل دیگری نیز وجود دارند که در کنار سن زن یا مصرف ضد بارداری های خوراکی به ارزیابی کیست های تخمدانی کمک می کنند. کیستی که در اولتراسوند شبیه یک کیسه ساده پر مایع به نظر می رسد، در مقابل کیستی با بافت سخت در داخل آن، به احتمال زیاد خوش خیم است. بنابراین اولتراسوند نیز در تشخیص این که تومور تخمدانی جدی است یا نقش دارد.
سرطان تخمدان در زنان جوان تر از ۴۰ سال نادر است. کیست های تخمدانی که پس از ۴۰ سالگی ایجاد می شوند نسبت به قبل از آن شانس بالاتر سرطانی بودن را دارند، اگرچه بیشتر کیست های تخمدان حتی پس از ۴۰ سالگی خوش خیم هستند. آزمون خونی CA-125 می تواند به عنوان مشخصه ای برای سرطان تخمدان به کار رود، اما غیر طبیعی بودن آن همیشه به معنی وجود سرطان نیست. اولاً بسیاری از بیماری های خوش خیم در زنان در سنین باروری می تواند سبب افزایش CA125 شود، بنابراین CA-125 یک آزمون اختصاصی به خصوص در زنان جوان نیست. عفونت های لگن، فیبروئید های رحم، بارداری، کیست های خوش خیم تخمدان (هموراژیک) و بیماری های کبد همگی بیماری هایی هستند که ممکن است در غیاب سرطان تخمدان سطح CA-125 را افزایش دهند. ثانیاً حتی در صورت ابتلا زن به سرطان تخمدان، تمام این سرطان های تخمدان سبب افزایش سطح CA-125 نمی شود. علاوه براین، سطوح  CA-125در زنان مبتلا به سرطان سینه، ریه و پانکراس نیز به صورت غیر طبیعی بالا می رود.

عوارض:

کیست تخمدان اغلب موجب چاقی، عضلات و استخوان های درشت، رویش مو بر روی صورت و بدن، خصوصیات مردانه، آکنه و عادت ماهیانه نامنظم می شود.

همچنین کیست تخمدان باعث ناباروری، افزایش ابتلا به دیابت، سکته، حملات قلبی و سرطان رحم می شود.

عوارض این بیماری شامل دیابت، حملات قلبی، چاقی، خصوصیات مردانه مانند رویش مو بر روی بدن، جوش زدن، عضلات و استخوان های درشت می باشد. 

مطالعات ثابت کرده است داروها و رژیمی که برای درمان دیابت استفاده می شوند و همچنین داروهایی که از عمل  هورمون های مردانه در زنان جلوگیری می کنند، باعث جلوگیری از عوارض این بیماری می شوند. بنابراین بایستی در این بیماری رژیم غذایی بر اساس غلات و دانه های کامل و سبوس دار باشد و مصرف محصولات فرآوری شده و پخته مثل انواع شیرینی و ماکارونی محدود شود.

یک تحقیق در ایتالیا نشان داد مصرف داروی گلوکوفاژ (متفورمین) و رژیم غذایی که دارای کربوهیدرات های کامل (مانند غلات کامل وسبوس دار) باشد، این بیماری را درمان می کند.

رزیم غذائی:

برنامه غذایی که شما در این شرایط بایستی رعایت کنید به صورت زیر است:

۱- عدم مصرف یا مصرف کم انواع شیرینی و کیک و کلوچه- ماکارونی ها و غذاهایی که شکر به آنها اضافه شده است- آبمیوه های مصنوعی مثل انواع ساندیس- نوشیدنی هایی مثل نوشابه- نان های سفید.

۲ – مصرف میوه و سبزیجاتی مثل هویج، فلفل، کاهو، کلم، اسفناج و…

همچنین با تجویز پزشک قبل از هر وعده غذایی داروی ضد دیابت گلوکوفاژ (متفورمین) مصرف کنید.

درمان :

بیشتر کیست های تخمدان در زنان در سنین باروری کیست های فولیکولار هستند که به طور طبیعی در عرض ۱ تا ۳ ماه از بین می روند. اگرچه ممکن است این کیست ها پاره شوند، به ندرت علائم ایجاد می کنند. این کیست ها خوش خیم هستند و مشکلاتی ایجاد نمی کنند. در زنانی که هیچ علائمی ندارند این کیست ها را می توان همزمان در طی آزمایش لگن تشخیص داد. تمام زنان در مقاطعی از زندگی به کیست های فولیکولار مبتلا می شوند.
در زنان در سنین باروری، معاینه کیست فولیکولار معمولاً در چند چرخه قاعدگی انجام می شود زیرا در این گروه سنی این کیست ها شایع و سرطان تخمدان نادر است. گاهی اوقات کیست های تخمدانی در زنان غیر یائسه حاوی مقداری خون است که کیست های هموراژیک نامیده می شوند. کیست های هموراژیک به سرعت برطرف می شوند.
به منظور تعیین استراتژی درمانی برای کیست های تخمدان از اولتراسوند استفاده می شود زیرا این روش می تواند به تشخیص این که این کیست، کیست ساده یا ترکیبی است کمک کند. کیست ساده که در بیماری های خوش خیم دیده می شود فقط حاوی مایع بوده و بافت جامد ندارند اما کیست ترکیبی بافت جامدی دارد که به پایش و احتمالاً جراحی نیاز دارد.

درمان کیست های فیزیولوژی که اغلب کیستهای تخمدان در زنان از این نوع است با تجویز قرص ضدبارداری LD و HD‌ درمان می شود. در این روش با مصرف قرص ، فعالیت هورمونی تخمدان متوقف شده و کیست کوچک میشود و زمانی که تخمک گذاری صورت نمی گیرد ، کیست هم به وجود نمی آید. این کیست ها اغلب پس از گذشت یک تا ۳ ماه کوچک شده و از بین می رود.

اما در نوع اندومکسیوما که داخل آنها پر از خون است ، درمان با روشهای دارویی مؤثر نبوده و مریض باید لاپاروسکوپی شود و این عمل همراه با بیهوشی است و البته باید توجه داشت چنانکه کیست های فیزیولوژیک هم بعد از گذشت ۲ تا ۳ ماه کوچک نشوند ، حتماً باید عمل لاپاروسکوپی جهت درمان آنها صورت بگیرد .
به طور خلاصه درمان ایده آل کیست های تخمدان به سن زن، اندازه کیست (و تغییر اندازه) و ظاهر کیست در اولتراسوند بستگی دارد.
درمان می تواند شامل معاینه ساده یا ارزیابی آزمون های خونی مانندCA-125  باشد که به تشخیص پتانسیل ابتلا به سرطان کمک می کند.
در صورت ایجاد درد شدید، از بین نرفتن خود به خود یا مشکوک بودن تومور، می توان آن را با لاپاراسکوپی یا در صورت نیاز با لاپاراسکوپی باز خارج کرد. به مجرد خارج کردن کیست، تومور به یک پاتولوژیست ارجاع داده می شود تا به منظور تشخیص نهایی نوع کیست موجود، بافت را در زیر میکروسکوپ آزمایش کند.

منابع:

بیماری های زنان برک و نواک ۲۰۰۷

آندوکرینولوزی زنان و ناباروری اسپیروف – گلس – کیس

بیماری های زنان و مامایی دنفورث(گیبس،کارلان،هنی،نیگارد) ۲۰۰۸

بارداری و زایمان ویلیامز (کانینگهم، گنت، لونو،گیلستریپ ،هوث، وسترم)  ۲۰۱۰

http://www.Iransalamat.com

http://www.tebyan.net/nutrition

http://www.pezeshk.us

اشتراک گذاری مطلب

راهنما

در این سایت شما به اطلاعات متنوعی در رابطه با پرستاری، مهارتها و علوم مرتبط با آن و نیز مطالب مرتبط با ارتقاء سلامت و بهداشت دست خواهید یافت. سوالات و نیازهای پرستاری خود را با ما درمیان بگذارید.

درباره irannurse.ir admin :

5 × 3 =

معادله امنیتی را وارد کنید: * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است - طراحی شده توسط پارس تمز

با خرید از فروشگاه سایت ضمن دریافت فایل های متنوع آموزشی به جمع هزاران حامی سایت پرستاران توانمند ایران بپیوندید رد کردن