آموزش اختصاصیاتاق عملزنان و زايمانمامائی

مهمترین مراقبت‌های پس از عمل سزارین

پس از هر جراحی سزارین بهترین زمان حمام کردن سه روز پس از عمل است و پس از این زمان می‌توان هر روز حمام کرد و محل زخم جراحی را با آب و صابون شست و دیگر نیازی به پانسمان نیست.

th (6)

در واقع اگر زخم در معرض هوا باشد، زودتر بهبود می‌یابد و احتمال عفونت با حمام کردن و پانسمان نکردن زخم کمترمی‌شود.

از مسائل مهم دیگر، رژیم غذایی مناسب است. در روزهای اول پس از عمل باید از غذاهای نفاخ پرهیز کرد، ولی پس از دفع مدفوع، می‌توان از هر غذایی استفاده کرد. از آنجا که در روزهای اول پس از عمل، ترمیم زخم صورت می‌گیرد و بدن نیاز به مواد پروتئینی و انواع مواد معدنی و ویتامین‌ها بخصوص ویتامین C دارد، بنابراین توصیه می‌شود در هفته‌های اول پس از زایمان پروتئین فراوان در رژیم غذایی مادر وجود داشته باشد. مصرف شیر به میزانی بیش از دوران بارداری زنان در دوران شیردهی و پس از زایمان لازم است، چون شیر حاوی مواد پروتئینی فراوان و کلسیم زیادی است. مصرف آهن هم به مدت سه ماه پس از زایمان برای تمام خانم‌ها توصیه می‌شود.

تغییرات وزن حین بارداری از مشکلات مهم مادران است و از دغدغه‌های ذهنی مهم آنها این است که در چه زمانی وزن به میزان قبل از زایمان بر‌می‌گردد و این که آیا شکم کوچک می‌شود یا نه؟ پاسخ این است که وزن مادر تا شش ماه پس از از زایمان به حد قبل از حاملگی بر‌نمی‌گردد و در برخی افراد برای همیشه چند کیلو اضافه وزن باقی می‌ماند. البته در کسانی که ورزش می‌کنند و شیردهی دارند برگشت وزن به میزان قبل از بارداری اتفاق می‌افتد، اما این موضوع می‌تواند بیش از شش ماه طول بکشد. 

برگشت سایز شکم هم به زمینه ژنتیکی مربوط است، البته با ورزش این مساله هم حل می‌شود، اما به هر حال بیش از شش هفته طول می‌کشد که رحم به سایز قبل از حاملگی برگردد. بنابراین، در یکی دو هفته پس از زایمان می‌توان پیاده‌روی را شروع و انجام ورزش سنگین را نیز می‌توان از شش هفته پس از سزارین آغاز کرد.

خط‌های قهوه‌ای روی شکم هم از مسائل مهم مادران است، همین‌طور لکه‌های صورت. در بیشتر مادران، این خطوط و لکه‌ها تا یک سال پس از زایمان از بین می‌رود، ولی در برخی دیگر متاسفانه این لکه‌ها برای همیشه باقی می‌ماند، اما برای پیشگیری از این مشکل توصیه می‌شود زنان از روغن‌های چرب‌کننده مثل روغن زیتون و بادام در اوایل و در طول بارداری استفاده کنند و برای لکه‌های صورت، لایه‌بردارهای مناسب تحت نظر متخصص پوست را به کار ببرند و همین‌طور کرم‌های ضد آفتاب را فراموش نکنند.

یکی از این مراقبت‌های مهم ماساژ رحم در ساعات اولیه پس از عمل یا آنچنان که در بین مردم شهرت دارد، فشار دادن شکم بعد از عمل است که موجب نگرانی بسیاری از مادران جوان قبل از عمل می‌شود. درست است که این کار درد شدیدی دارد، اما بسیار مفید است که در ۴ ساعت اولیه پس از زایمان این کار انجام شود، تا از جمع شدن مناسب رحم مطمئن شویم، زیرا در همین ساعات است که در برخی مادران خونریزی شدید و مخفی داخل رحم رخ می‌دهد و در صورتی که کنترل انجام نشود و دیر متوجه خونریزی شدید رحمی شوند، خطر مرگ، مادر را تهدید می‌کند.

از مسائل مهم دیگر، کم‌خونی مادر حین بارداری یا پس از زایمان است که تاثیر مهمی در بهبود محل عمل جراحی دارد. همین‌طور کسانی که دچار کم‌خونی هستند، بیشتر دچار عفونت‌های بعد از عمل می‌شوند. پس زن باردار به دستور پزشک در مورد مصرف روزانه ومداوم آهن، قبل و بعد از زایمان دقت کند. حتی اگر در این مورد دستوری نداده باشند، زنی که وضع حمل کرده، باید تا ۳ ماه پس از زایمان روزانه یک عدد قرص آهن بخورد.

مورد مهم دیگر، راه رفتن پس از عمل سزارین است. از آنجایی که احتمال لخته شدن خون در رگ‌های فردی که سزارین کرده، بسیار بیشتر از کسی است که زایمان طبیعی داشته و راه رفتن مانع این مشکل بزرگ می‌شود، بلند شدن از تخت و راه رفتن با کمک دیگران، در اولین فرصت ممکن (روز بعد از عمل جراحی) بشدت توصیه می‌شود. این مساله در کسانی که مشکلات چاقی، سن بالای ۳۵سال، بیش از ۳ بار حاملگی، سابقه فشار خون بارداری، بی‌حرکتی قبل از بارداری یا واریس شدید دارند یا به صورت اورژانس سزارین شده‌اند، اهمیت بیشتری می‌یابد و توصیه می‌شود این افراد، پاها را در بستر تکان دهند یا ساق پاهای بیمار ماساژ داده شود تا خون بهتر در رگ‌ها جریان یابد.

وجود سوند ادراری به بیمار کمک می‌کند تا تخلیه مثانه در ساعات اولیه، خود به خود انجام شود، ضمنا اندازه‌گیری میزان ادرار در چند ساعت اولیه پس از جراحی بسیار مهم است، اما پس از گذشت چند ساعت، می‌توان سوند بیمار را در آورد. دفع گاز و مدفوع از مسائل مهم دیگر پس‌از سزارین است و در مواردی به دلیل فلج موقت روده‌ها این مساله با مشکل روبه‌رو می‌شود و عاملی برای نفخ شدید و درد شکم و شانه‌ها در بیمار است. برای حل این مشکل بیمار باید راه برود. برای جلوگیری از نفخ، مصرف غذاهای نفاخ مثل شیر، کمپوت گیلاس و… در روزهای اول پس از سزارین و تا زمان برقراری دفع مدفوع توصیه نمی‌شود. حتی پس از آن هم باید غذاهای نفاخ مثل نخود و لوبیا به میزان بسیار کم میل شود.

تهیه مطلب: بهزاد فرجی

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

با خرید از فروشگاه سایت و معرفی به دیگران به جمع بیش از پنج هزار حامی سایت بپیوندید. رد کردن

بستن