اتحادتان را در تمام زندگی حفظ کنید تا همیشه پایدار و سرافراز باشید.(کوروش کبیر)
خوش آمدید - امروز : دوشنبه ۲ مرداد ۱۳۹۶
خانه » آموزش بيمار » دیالیز صفاقی

اطلاعیه سایت

 پرستار يكي از اعضای كليدی در تیم مراقبت های بهداشتی و درمانی است و نقش ارزنده او در پذيرش، آماده سازی، مراقبت و حمايت جسمی و اجتماعی بیماران و مددجویان مورد اذعان همه بوده  و بر هيچ كس پوشيده نيست. در تقسيم بنديهای آكادميك، امروز ارزش پرستار خوب همطراز يك پزشك خوب قرار مي گيرد. كار يك پزشك خوب موقعي به حد مطلوب مي رسد كه يك پرستار توانمند مسئوليت مراقبت از بيمار را بر عهده داشته باشد
دیالیز صفاقی

دیالیز صفاقی

کلیه های سالم خون را با خارج کردن آب اضافی، مواد زائد و سموم تصفیه می کنند و محیط داخلی بدن را علی رغم تولید روزانه سموم ثابت نگه می دارند. همچنین هورمونهایی می سازند که استخوانهای شما را محکم میکند. هنگامی که کلیه ها نارسا می شوند ، سموم در بدن شما جمع می شوند ، فشار خون شما ممکن است افزایش یابد و ممکن است بدنتان به اندازه کافی سلول خونی نسازد. همچنین محیط داخلی بدن ناسالم می شود. وقتی این مسائل اتفاق می افتد شما برای کلیه های نارسا شده تان نیاز به درمان جایگزین دارید.

 

هنگامی که کلیه ها کار نکنند یکی از روشهای درمانی برای خارج کردن مواد زائد و آب اضافی از خون دیالیز است.

دیالیز دو نوع اصلی دارد: ۱- دیالیز خونی  ۲- دیالیز صفاقی

در دیالیز خونی یا همودیالیز برای خارج کردن مواد زائد و آب اضافی از بدن، از دستگاهی بنام دستگاه همودیالیز استفاده می شود که از یک نوع فیلتر خاص استفاده می کند.

در دیالیز صفاقی از مایعی که با یک لوله پلاستیکی در حفره شکم بیمار قرار داده می شود، مواد زائد و آب اضافی از بدن خارج می شود. در محوطه شکم (دور تا دور امعاء و احشای شکم) پرده‌ای حدود دو متر مربع به عنوان صفاق (پریتونیوم) موجود است که فضای داخل حفره شکم را مفروش کرده و این پرده دو متری دارای خلل و فرج مختلف و رگ‌های خونی متعدد است. در روش دیالیز صفاقی مایع صفاق (مایع دیالیز) وارد محوطه شکم می‌شود تا از ورای خونی که از داخل این پرده عبور می‌کند سموم ناشی از نارسایی کلیه به آن جذب شود. سپس مایع از بدن خارج می‌شود. این روش با توجه به شدت نارسایی کلیه ۲ تا ۴ بار در روز تکرار می‌شود. در این روش همراه با سموم حدود ۱۰ لیتر آب از بدن خارج خواهد شد، مثل این که روزانه فرد ۱۰ لیتر ادرار می‌کند. بدین ترتیب بدن عاری از سموم و مواد اضافی خواهد شد. در روش دیالیز صفاقی بیمار نیازی به کادر پزشکی، دستگاه و ماشین ندارد و برای دیالیز شدن نیاز به مراجعه مکرر به بیمارستان ندارد زیرا می‌تواند در خانه و محل کار خود دیالیز شود؛ همچنین سموم بر خلاف همودیالیز که بعد از ۴۸ ساعت جمع شدن در بدن در مدت ۴ ساعت از بدن خارج می‌شوند، در طول روز و به مرور از بدن دفع می‌شود.

روش انجام دیالیز صفاقی :

برای انجام دیالیز صفاقی لازم است با یک عمل جراحی ساده و سرپایی به حفره صفاق دسترسی پیدا کرد و لوله ای نرم بنام کاتتر را وارد حفره صفاقی شکم بیمار کرد و اطراف لوله ( کاتتر ) را به مدت ۱۰ تا ۱۴ روز پانسمان نمود  . پرستار دیالیز صفاقی پانسمان را بر حسب نیاز تعویض خواهد کرد و در حدود دو تا سه هفته زمان لازم است تا زخم بهبود یابد .

کاتتر دیالیز صفاقی در طول مدت دیالیز در حفره شکم باقی خواهد بود و آن قمست که خارج از پوست شکم قرار دارد در زیر لباس قرار میگیرد پرستار شما نحوه مراقبت و تمیز کردن و مراقبت از محل خروج کاتتر دیالیز را آموزش خواهد داد .

زمانیکه شما تحت درمان با دیالیز صفاقی هستید  ، محلول دیالیز را از طریق کاتتر وارد حفره شکمی کرده و برای مدت چند ساعت در حفره شکم و اطراف پرده صفاقی باقی خواهد ماند تا در این مدت مواد زائد و آب اضافی از خون به سمت حفره صفاق وارد شود و پس از اتمام مدت ماندگاری ((مدت زمان لازم برای نگه داری محلول دیالیز در حفره صفاق)) محلول را ازشکم خارج کرده و دو باره محلول تازه ای را جایگزین خواهید نمود . در هر مرحله از وارد کردن محلول دیالیز و سپری شدن مدت ماندگاری و خروج محلول دیالیز و برای پیشگیری از احتمال اضافه شدن عفونت لازم است در انجام تمامی مراحل دقت لازم را بکار برده و از ست و کیسه یکبار مصرف استفاده نمائید .

انواع دیالیز صفاقی :

دیالیز صفاقی به دو صورت انجام می شود که بر اساس وضعیت بدنی و نیاز های فرد نسبت به برنامه روزانه و زمان دلخواه برای تعویض بستگی دارد . در هر حال ممکن است برای بیماری از هر دو روش نیز استفاده شود . پزشک بر اساس نیاز های زندگی فرد و نتایج آزمایشگاهی و توانمندی فرد در انجام دیالیز صفاقی تصمیم گیری نموده و روش درمانی مناسب را انتخاب می کند لذا بیماران باتیم درمانی بایستی مشورت کرده و آنها را در انتخاب روش مناسب یاری کنند .

انواع دیالیز صفاقی عبارتند از:

الف- دیالیز صفاقی خودکار ( APD ):

این روش هم به جهت پزشکی و هم نحوه زندگی برتری‌هایی برای بیماران دارد. در این روش یک ماشین به‌طور خودکار حجم، مدت‌ زمان باقی ماندن مایع در حفره صفاق و‌ ‌طول درمان را تنظیم می‌کند. اغلب در خانه هنگام خواب انجام می‌شود ولی ممکن است در‌ ‌بیمارستان و مرکز دیالیز نیز انجام گیرد. مدت زمان و دفعات دیالیز را به راحتی در‌ ‌این روش می‌توان افزایش داد، بدون این که در زندگی بیمار اختلالی ایجاد کند. در این روش حجم مایع دیالیز بیشتری در حفره  صفاق می‌توان وارد کرد. چون بیمار در حال دراز کشیده‌ ‌به پشت است، فشار شکمی کاهش می‌یابد. کاهش فشار شکمی در این روش می‌تواند باعث‌ ‌افزایش اشتهای  این بیماران شود. همچنین دراین روش احتمال نشت مایع از محل کاتتر‌ )Exit site( ، ایجاد فتق و درد پشت نیز کاهش می‌یابد. این روش در افرادی که تعادل‌ ‌صفاقی بالا دارند‌  )High Transporter( و به سرعت تبادلات مواد از پرده صفاق آنان صورت می‌گیرد، مناسب است‌.
APD برای افرادی که در طول روز می‌خواهند آزاد باشند،‌ ‌مانند افرادی که شاغل یا در حال تحصیل هستند مناسب‌تر است. همچنین این روش برای‌ ‌کسانی که خودشان قادر به انجام دیالیز صفاقی نیستند و به کمک دیگران نیاز دارند‌ ‌مانند بچه‌ها و افراد سالخورده مناسب‌تر است. چون فرد مراقبت‌کننده، شب قبل از خواب‌ ‌ایشان را به دستگاه وصل می‌کند و صبح نیز آنان را از دستگاه جدا می‌کند‌.

ب- دیالیز صفاقی مداوم سرپایی (( CAPD )):

دیالیز صفاقی مداوم سرپایی روشی است که در آن به دستگاهی نیاز نداشته و فقط با به مکان تمیزی نیاز دارد و با استفاده از یک کیسه محتوی محلول دیالیز صفاقی و لوله های پلاستیکی رابط و همچنین یک عدد ماسک جهت پیشگیری از عفونت بطور سرپایی انجام داد و محلول را وارد حفره شکمی نمود و در زمانی که محلول در داخل حفره صفاقی می باشد میتوان راه رفته و به کار های روزمره اقدام نمود . اینکار بروش دستی و در هر مکانی قابل انجام می باشد.

در این روش محلول دیالیز در طول تمام اوقات شبانه روز در حفره شکمی وجود دارد و پرده صفاقی بعنوان یک صافی عمل میکند و مواد زائد و آب اضافی را از خون خارج کرده و با تعویض محلول دیالیز از بدن خارج میشود .در مدت درمان با دیالیز صفاقی محلول دیالیز در شکم باقی می ماند و مقدار محلول بستگی به نیاز اختصاصی فرد دارد فاصله هر تعویض هر چهار ساعت یا هر شش ساعت می باشد و پس از تخلیه مجدداً محلول تازه را جایگزین خواهد شد .این عمل تعویض در طول مدت درمان توسط پرستار دیالیز به شما آموزش داده میشود تا براحتی عمل تعویض را خودتان در موعد مقرر انجام دهید.

برای وارد کردن محلول دیالیز کیسه محتوی محلول را در ارتفاع مناسبی آویخته تا بر اساس قوانین جاذبه زمین و سقوط آزاد اجسام محلول از کیسه محتوی وارد حفره صفاقی شود .در هر نوبت تعویض شما با خالی کردن حفره شکم و جایگزینی آن با محلول تازه می توانید در مدت ماندگاری محلول در شکم به فعالیتهای روزانه خود بپردازید . در تنظیم زمان بندی تعویض محلول بایستی زمان خواب خود را در نظر گرفته و تعویض را قبل از خواب انجام دهید زیرا ممکن است در هر شبانه روز چهار الی شش بار عمل تعویض را انجام دهید .

مزایای دیالیز صفاقی مداوم سرپایی:

۱ ) در هر مکانی که تمیز باشد قابل انجام است .

۲ ) در مسافرت و اشتغال میتوان آن را انجام داد .

۳ ) بیمار احساس استقلال دارد و با تیم درمانی خود همکاری لازم را دارد .

۴ ) برنامه دیالیزی بیمار قابل انعطاف می باشد و با نیاز های بیمار قابل تنظیم است .

۵ ) در خوردن مایعات و رژیم غذایی نسبت به همو دیالیز  بیمار محدودیت کمتری دارد .

۶ ) به دستگاه  ، زمان و مکان خاصی نیاز ندارد .

۷ ) باعث حفظ  طولانی تر   باقی مانده عملکرد کلیه میشود .

۸ ) اغلب فشار خون را بهتر کنترل میکند .

۹ ) با دیالیز مداوم عملکرد کلیه ها را تحریک میکند .

معایب دیالیز صفاقی مداوم سرپایی:

۱ ) در طول شبانه روز حداقل چهار بار نیاز به تعویض محلول داشته و در هر نوبت نیم ساعت وقت بیمار را میگیرد .

۲ ) با توجه به پر بودن شکم از محلول دیالیز اندازه دور شکم بزرگتر بنظر میرسد .

۳ ) احتیاج به گذاشتن کاتتر دائمی دارد .

۴ ) برای کاهش احتمال عفونت در حفره شکمی بایستی موارد بهداشتی را رعایت نمود .

۵ ) نیاز به محلی برای نگه داری محلول ها و لوازم مصرفی در منزل دارد .

 

منبع: وبلاگ شخصی دکتر نادعلی موسی نژاد (همراه با مختصری ویرایش)

اشتراک گذاری مطلب

راهنما

در این سایت شما به اطلاعات متنوعی در رابطه با پرستاری، مهارتها و علوم مرتبط با آن و نیز مطالب مرتبط با ارتقاء سلامت و بهداشت دست خواهید یافت. سوالات و نیازهای پرستاری خود را با ما درمیان بگذارید.

درباره irannurse.ir admin :

17 + چهار =

معادله امنیتی را وارد کنید: * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است - طراحی شده توسط پارس تمز

با خرید از فروشگاه سایت ضمن دریافت فایل های متنوع آموزشی به جمع هزاران حامی سایت پرستاران توانمند ایران بپیوندید رد کردن