آموزش اختصاصیپرستاری انکولوژیدارو و پرستارزنان و زايمانمامائی

داروی هرسپتین و آموزش بیمار

داروی هرسپتین جزء داروهای شیمی درمانی و ضد سرطان است. این داروها به طور اختصاصی بر ضد گیرنده های سطح یا داخل سلول ساخته میشود و به این صورت بر روی سلولهای خاص اثر گذاشته و درحالی که تأثیر بیشتری بر سلولهای سرطانی دارند عوارض کمتری بر سلولهای سالم ایجاد میکنند.

irannurse.ir-53هرسپتین یک آنتی‌بادی منوکلونال است که پروتئین افزایش‌دهنده رشد را با نام HER ۲ neu بلوک می‌سازد. این پروتئین معمولاً در اندازه کوچک در بافت سینه و بیشتر در سلولهای سرطانی سینه وجود دارد و با تحریک آن عامل رشد اپیدرمال تولید میشود که موجب رشد سلولهای سرطان سینه میشود. در حدود ۲۰ % از بیماران با سرطان سینه، مقدار پروتئین HER2 به میزان بیشتر افزایش می‌یابد. بیمارانی که میزان بالاتری از این پروتئین را دارند HER2 مثبت خوانده می‌شوند. هرسپتین قادر به بلوک کردن این اثر تحریکی رشد پروتئین HER2 می‌باشد. Herceptin همچنین قادر است که سیستم ایمنی را برای تنظیم حمله به سوی سلولهای سرطانی با رشد غیر معمولی تحریک کند و یکی از درمانهای موثر برای بعضی از بیماران با HER2 مثبت که سرطان سینه آنها عود کرده‌است یا آنهایی که بدنشان به شیمی درمانی مقاوم شده‌ است می‌باشد.
داروی هرسپتین Herceptin  یا Traztuzumab به صورت ویال های پودر مانندی است که با دوزهای ۴۴۰ و ۱۵۰ میلی گرم در دسترس بیماران قرار میگیرد. بعضی از آنها حلال مخصوص به خود را دارند و اگر حلال نداشتند می توان از آب مقطر برای حل کردن دارو استفاده کرد.

اگر چه برخی از تحقیفات انجام شده از تاثیر این دارو در  کاهش پنجاه درصدی عود مجدد سرطان سینه در زنان حکایت دارد، اما با توجه به اینکه این دارو بسیار گران است و استفاده از آن برای بیمار، بیمه ها و نظام سلامت کشور هزینه های سرسام آوری دارد، پزشک معالج باید دقیقا بیمارانی را که به این دارو نیاز داشته و سلولهایشان به این دارو جواب میدهد انتخاب کند.
گاهی بیماران فکر میکنند چون قیمت این دارو بالاست میتواند برای همه بیماران معجزه کند و به پزشک خود اصرار میکنند که این دارو را برایشان تجویز کند اما باید تأکید کرد که این دارو فقط برای تعداد خاصی از بیماران مؤثر است و برای حدود ۷۵ درصد بیماران که فاقد گیرنده بر روی سلولهایشان هستند بی تأثیر است. و تنها تعداد محدودی از بیماران مجاز به استفاده از هرسپتین هستند.
دکتر شانه ساز، معاون داروی سازمان غذا و داروی وزارت بهداشت با تائید عدم اثربخشی داروی هرسپتین در گفتگو با خبرنگار سینا نیوز خاطر نشان کرد: «این دارو برای تمام بیماران مبتلا به سرطان سینه مجاز نیست به همین دلیل وزارت بهداشت با همکاری معاونت فناوری، درمان و سازمان غذا و دارو مصرف بی‌رویه این دارو را کنترل کرده است. یعنی فرد حتما ابتدا باید آزمایشات بالینی انجام دهد و پس از اینکه اثر بخشی آن روی بیمار ثابت شد مصرف دارو را شروع کند.»
متاسفانه به نظر می رسد با وجود محدود بودن اثر بخشی داروی هرسپتین از یکسو منابع اعتباری زیادی صرف واردات این دارو شده است و از سوی دیگر مسئولان وزارت بهداشت قبل از اطمینان از اثربخشی آن، چنان این دارو را رسانه ای کردند که بیماران مبتلا که اکنون مشخص نیست این دارو برایشان عوارض دارد یا خیر، آن را با هزینه های بسیار سنگین خریداری کردند.

آموزش پرستاران:

زمان مناسب تزریق

جلسات درمان با این دارو در رژیمهای مختلف داروئی بر حسب دستور العمل وزارت بهداشت هر کشور متفاوت است. در کشور ما روشی که پذیرفته شده است این است که دارو را پس ا ز ۴ جلسه اول شیمی درمانی و همراه با دیگر داروها شروع کرده و پس از اولین دوز سه هفته صبر کرده و دوز بعدی را به بیمار تزریق می کنند و پس از آن و تا ۹ هفته، هر هفته دارو را ادامه می دهند که درمان تمام شود. برخی از پزشکان دارو را پس از اتمام شیمی درمانی شروع می کنند و یا ممکن است فاصله تزریق دارو یا دوز آن را متفاوت انتخاب کنند که این بستگی به نظر متخصص انکولوژی دارد.

نحوه نگهداری دارو
به علت حساسیت محلول و بسته به نوع شرکت تولید کننده دارو نگهداری این دارو در طبقه وسط یخچال و در دمای ۴ درجه سانتی گراد نگهداری شود. در صورتی که با آب مقطر حل شده باشد همان روز و درصورت حل دارو با حلال خود دارو تا دو هفته قابل نگهداری و استفاده می باشد.

نحوه تزریق
بسته به دستور پزشک معالج تزریق انجام میشود ولی به طور کلی این دارو صرفا در بیمارستان و تحت نظر پزشک تزریق می شود. مراحل تزریق این دارو به شرح زیر می باشد:

  • ویزیت پزشک و ثبت دستور داروئی در پرونده یا دفترچه بیمار
  • کنترل علائم حیاتی قبل از تزریق
  • برقرار نمودن خط وریدی مناسب
  • تزریق ضد حساسیت با توجه به دستور پزشک معالج
  • حل کردن دارو با حلال خود دارو و یا ده سی سی آب مقطر
  • اضافه کردن داروی حل شده به سرم نرمال سالین (قندی – نمکی) میزان سرم توسط پزشک تعیین می شود.
  • انفوزیون دارو: اولین دوز در طول ۹۰ دقیقه و دوز های بعدی ۶۰ دقیقه انفوزیون شود.
  • کنترل مجدد علائم حیاتی

عوارض جانبی
شایع‌ترین عوارض جانبی هرسپتین در فردی که برای بار اول آن را دریافت می‌کند تب و لرز است. برخی افراد درد، ضعف، تهوع، استفراغ، اسهال، سردرد، سختی در تنفس، یا بثورات هم خواهند داشت. این عوارض جانبی معمولاً پس از اولین درمان ملایم‌تر می‌شوند. گاهی ممکن است موجب آسیب قلبی هم بشود. این امر گاه به ضعف قلبی منتهی می‌شود. هرسپتین ممکن است بر ریه‌ها نیز تأثیر بگذارد و گاهی به دشواری تنفس منجر شود. در صورت بروز این علائم تزریق دارو قطع میشود. درصورت بروز علائم مربوط به عوارض جانبی نظیر درد، ضعف، تهوع، استفراغ، اسهال و غیره به پزشک مراجعه شود.

آموزش به بیمار

  • با توجه به دستور پزشک معالج به طور منظم جهت دریافت دارو مراجعه نمایید.
  • به نحوه نگهداری دارو در منزل جهت اثر بخشی بهتر دارو توجه نمایید.
  • در صورت داشتن سابقه حساسیت قبل از تزریق، پرستار یا پزشک معالج خود را در جریان بگذارید.
  • در زمان تزریق دارو به پرستار خود اعتماد کرده و با آرامش مراحل تزریق را دنبال کنید.
  • در صورت بروز علام حساسیتی حین تزریق پرستار خود را مطلع سازید
  • سرعت تزریق دارو در اولین جلسه درمان طولانی تر از مراجعات بعدی است پس جهت اتمام تزریق سرم عجله نکنید.
  • رعایت رژیم غذایی مناسب و فاقد مواد محرک برای کاهش عوارض جانبی پس از ترخیص بسیار مهم و حائز اهمیت است.
برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

‫4 نظرها

  1. با سلام
    این اطلاعات قدیمی هست که از پوزیشن دکتر شانه ساز می توان به این نتیجه رسید
    هرسپتین تا یک سال هر سه هفته باید تزریق شود
    و در بیماران HER 2+ اثر دارد

    1. سلام مهم اینه که این اطلاعات درست باشند. اگر موردی اشتباه هست با منبع بفرمائید تا اصلاح بشه در هر صورت از توجه شما سپاسگزارم.

  2. سلام تفاوت نمونه خارجی هرسپتین با نمونه ایرانی در چیست؟؟ عوارض متفاوتی دارند؟؟ در یک بیمار نمونه ایرانی باعث درد زیاد و سر درد شده در حالی که نمونه خارجی درد کمتری داشته، دارو مشکل دارد؟؟ یا سازگاری با بدن بیمار کم؟؟ یا این شرایط عادیه؟؟

    1. سلام شرکت های تولید کننده داخلی نظیر شرکت سبحان انکولوژی که این دارو را تولید می کنند تحت لیسانس شرکت های معتبر خارجی نظیر شرکت روش سوئیس بوده و نکات لازم در تهیه و تولید آنها رعایت می شود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

با خرید از فروشگاه سایت و معرفی به دیگران به جمع بیش از پنج هزار حامی سایت بپیوندید. رد کردن

بستن