آینده را قضا و قدر می سازد و امید و تلاش تو آن را می گذراند.
خوش آمدید - امروز : سه شنبه ۸ فروردین ۱۳۹۶
خانه » آموزش بيمار » یبوست آموزش بیمار

اطلاعیه سایت

Nursing is the protection, promotion, and optimization of health and abilities, prevention of illness and injury, facilitation of healing, alleviation of suffering through the diagnosis and treatment of human response, and advocacy in the care of individuals, families, groups, communities, and populations.

یبوست آموزش بیمار

یبوست آموزش بیمار

یبوست یعنی اجابت مزاج کمتر از سه بار درهفته.  درهنگام یبوست ، مدفوع خشک شده ودفع آن سخت می شود.

بعضی ازمردم فکر می کنند که اگر روزی یکبار دفع نداشته باشند به یبوست دچار شده اند اما دفع طبیعی مدفوع ممکن است ۳بار در روز یا ۳ بار درهفته باشد و این به شخص بستگی دارد.

یبوست یک نشانه است نه بیماری. تقریبا هرکس درزندگی خود یکبار یبوست راتجربه می کند. بیشتر یبوستها موقتی بوده وجدی نمی باشند.

از نظر تعریف کلینیکی یبوست شامل دو نشانه از نشانه های زیر برای حداقل ۱۲ هفته می باشد . (پی درپی و متوالی بودن ضروری نیست)

  • احساس فشار در هنگام اجابت مزاج
  • مدفوع سفت و سنگین
  • احساس دفع ناقص
  • احساس گرفتگی و انسداد مقعد
  • دفع مدفوع کمتر از سه بار درهفته

 

foods-that-relieve-constipation

دلایل یبوست چیست؟

با عبورغذا از روده بزرگ، آب آن جذب شده وموادزائد (مدفوع) تشکیل  می شود. انقباض ماهیچه های روده بزرگ ، مدفوع را به سمت مقعد هل می دهد. یبوست وقتی اتفاق می افتد که روده بزرگ بیش از معمول آب جذب کند ویا ماهیچه های آن به آرامی منقبض شده یا تنبل شوند. در این صورت مدفوع بسیار کند از روده بزرگ عبورمی کند و در نتیجه سخت و خشک می شود.

 

عوامل شایع ایجاد یبوست عبارتند از :

                -نبود فیبرکافی (میوه، سبزی، غلات) دررژیم غذایی، مصرف زیاد چربی وغذاهای آماده (fast food)، مصرف زیاد غذاهای نرم و مایع بدلیل کهولت سن.

                -نادیده گرفتن انقباضات مربوط به دفع (بدلیل عدم تمایل به استفاده از سرویسهای بهداشتی بیرون از منزل ، احساس استرس ویا گرفتاری زیاد و…)

                -عدم مصرف کافی آب و مایعات: مایعات و غذاهای روان ، حجم مدفوع را زیادکرده و سبب دفع آسانتر می گردند.

                -فقدان فعالیت فیزیکی (مخصوصا درسالمندان)

                -داروها.

                -سندرم روده تحریک پذیر

                -تغییرات درزندگی روزمره مانند حاملگی ، کهولت سن وسفر

                -استفاده نادرست از داروهای ملین

                -ازدست دادن آب                       

                – مشکلات روده بزرگ

                -بیماری های خاص یا موضعی مثل سکته مغزی (بسیار شایع)

                -مشکلاتی درکارکرد روده (یبوست مزمن بدون دلیل)

                – مایعاتی که حاوی کافئین هستند مثل قهوه، نوشابه های گازدار و الکل ، خود موجب از دست دادن آب و بدتر شدن علائم یبوست می شوند.

 

عدم وجود فیبر کافی در رژیم غذایی:

فیبر قسمتی از میوه ها ، سبزیها و غلات است که بدن نمی تواند آنها را هضم کند. مردمی که فیبرزیادی در رژیم غذایی مصرف می کنند، کمتر به یبوست دچارمیشوند. شایع ترین دلیل یبوست ، رژیم غذایی است که درآن میزان فیبرکم ومیزان چربیها زیاد باشد مانند پنیر, تخم مرغ و انواع گوشت.

داروهایی که می توانند سبب یبوست شوند ، شامل:

– داروهای مسکن (مخصوصا داروهای خواب آور)

– آنتی اسیدهایی که حاوی کلسیم وآلومینیوم باشند.

– داروهای فشارخون                 – داروهای ضد درد عضلانی

– داروهای ضد پارکینسون         – داروهای ضدافسردگی

– مکمل آهن                           – داروهای ضد تشنج

– داروهای مدر (داروهایی که حجم ادرار را زیاد می کنند)

 

ایجاد تغییر در زندگی یا جریان عادی و روزمره:

به عنوان مثال درطول بارداری ، زنان بدلیل تغییرات هورمونی و فشارهایی که رحم به روده می آورد، ممکن است به یبوست مبتلا شوند. بالا رفتن سن نیز سبب کم شدن فعالیت روده و انقباض ماهیچه های آن می شود. علاوه براین مردم وقتی به سفر می روند، بیشتر به یبوست مبتلا می شوند . زیرا رژیم غذایی طبیعی و جریان معمول زندگی آنها از بین می رود.

 

استفاده نادرست از داروهای ملین:

اعتقاد عموم مردم بر این است که باید یکبار در روز دفع داشته باشند . در غیر اینصورت از مسهل استفاده می کنند ، اما استفاده ازمسهل ها می تواند به شکل عادت درآید و باید حتی الامکان از این کار پرهیز کرد.

 

چگونگی بررسی ،تشخیص ودرمان علت یبوست:

شرح حال :

پزشک ممکن است از بیمار بخواهد تا یبوست خود را از نظر مدت ظهور نشانه ها، تغییرات اجابت مزاج ، غلظت مدفوع ، حضور خون درمدفوع و عادات دفعی خود را توصیف کند . ثبت عادات غذایی ، داروها و سطح فعالیت فیزیکی درتشخیص علت بیماری به پزشک کمک خواهد کرد.

 

اقدامات تشخیصی :

سیگموئیدسکوپی یا کولونوسکوپی:

بررسی دستگاه گوارش تحتانی با استفاده از دستگاه مجهز به دوربین کوچک را با توجه به محل مورد بررسی سیگموئیدسکوپی یا کولونوسکوپی می گویند.

شب قبل ازکولونوسکوپی یا سیگموئیدسکوپی ، فرد معمولا شام آبکی می خورد و صبح روز بعد تنقیه می شود. برای انجام سیگموئیدسکوپی پزشک از یک لوله بلند و قابل انعطاف که لامپی درانتهایش دارد استفاده می کند. برای دیدن مقعد و روده بزرگ قبل از بررسی به بیمار مسکن می دهند.

ابتدا پزشک مقعد را بوسیله دستکش و انگشتان چرب می کند, سپس دستگاه را از سوراخ مقعد رد می کند. این عمل ممکن است سبب فشار در شکم و یا احساس حرکت روده شود. پزشک ممکن است روده بزرگ را با هوا پرکند تا تصویر بهتری بدست آورد. هوا ممکن است سبب انقباض عضله به میزان ناچیزی شود.

برای انجام کولونوسکوپی نیز پزشک از یک لوله بلند و قابل انعطاف که لامپی درانتهایش دارد استفاده می کند تا تمامی روده بزرگ را ببیند. این لوله ازسیگموئیدسکوپ بلندتر بوده و کولونوسکوپ نامیده می شود. درطول بررسی بیمار به یک سمت می خوابد وپزشک لوله را از مقعد بیمار وارد روده بزرگ بیمار مینماید. اگر چیز غیر طبیعی دیده شود ، پزشک می تواند از کولونوسکوپ استفاده کند تا مقداری از بافت را برای انجام آزمایش بردارد (به این کار بیوپسی یا تکه برداری گفته می شود).

 

یبوست چگونه درمان می شود؟

اگرچه درمان بستگی به علت ، سختی و تداوم یبوست دارد ولی در بیشتر مواقع تغییر در رژیم غذایی و طریقه زندگی در بهبود علایم کمک کرده و سبب جلوگیری از تکرار مجدد این بیماری می شود.

رژیم غذایی:

رژیم غذایی با مقدارکافی فیبر (۲۰ تا۳۵گرم در هر روز)سبب می شودکه مدفوع حجیم روان و نرم شود. پزشک یا کارشناس تغذیه می تواند یک رژیم غذایی مناسب را توصیه کند. غذاهایی که مقدار بالایی فیبر دارند شامل باقلا و لوبیا، حبوبات و سبوس غلات و حبوبات ، میوه ها و سبزی های تازه مثل مارچوبه ، کلم بروکلی ،کلم و هویج می باشند. برای کسانیکه مستعد یبوست هستند محدودکردن غذاهایی که مقدارکمی فیبر دارند یا اصلا فیبر ندارند مثل بستنی ، پنیر ، گوشت و غذاهای کنسرو شده خیلی مهم است.

تغییر در شیوه زندگی :

تغییرات دیگری که ممکن است به درمان و پیشگیری از یبوست کمک کنند شامل نوشیدن آب و مایعات کافی مثل آب میوه و سبزی و سوپهای ساده که سبب از دست رفتن آب نمی شوند و نرمش و ورزش روزانه است ، هم چنین فرد باید زمان کافی برای انجام عمل دفع اختصاص دهد. احساس اجابت مزاج را نباید نادیده گرفت.

 

داروهای ملین :

اکثر کسانیکه بندرت دچار یبوست می شوند نیاز به داروی ملین ندارند. اما کسانی که رژیم غذایی درستی داشته و شیوه زندگی خود را نیز تغییر داده اند و هنوز هم به یبوست دچارمی شوند ممکن است برای مدت محدودی نیاز به استفاده از داروهای ملین داشته باشند. درکودکان، درمان کوتاه مدت با داروهای ملین با ثابت نگه داشتن عادات روده ، می تواند در پیشگیری از یبوست موثر باشد.

وقتی بیمار به داروهای ملین نیاز دارد، پزشک باید میزان و نوع آن را مشخص کند.

ملینهای خوراکی به صورت مایع ، قرص ، پودر و دانه های ریز وجود دارد و به روشها مختلفی عمل می کنند.

 

درمانهای دیگر:

درمان یبوست ممکن است به طرق خاصی انجام گیرد. برای مثال ممکن است پزشک دستور قطع استفاده از دارو را داده و یا انجام عمل جراحی را برای درست کردن مشکلات مقعد مثل بیرون زدگی مقعد توصیه کند.

برداشتن روده بزرگ بوسیله جراحی، ممکن است برای کسانی که به عوارض شدیدی دچار شده اند که منجر به بی فعالیتی روده بزرگ شده است توصیه شود. با این وجود منفعت این جراحی باید در مقابل زیان ها و عوارضش که شامل درد شکم و اسهال است ، سنجیده شود.

 

آیا یبوست می تواندنشانه یک بیماری جدی باشد؟

گاهی اوقات یبوست می تواند موجب گرفتاری های پیچیده ای گردد، ازآن جمله هموروئید (بواسیر) است که منجر به فشار در هنگام دفع مدفوع و یا خراشیدگی و پارگی پوست اطراف مقعد می شود، وقتی مدفوع حجیم و سخت به مقعد فشار  می آورد، ممکن است سبب خون در مدفوع گردد. بعضی اوقات کشیدگی سبب می شود مقداری از آستر مخاط روده از مخرج خارج شود. این حالت بیرون زدگی یا پرولاپس خوانده می شود که ممکن است باعث ترشح موکوس از مقعد شود.

یبوست ممکن است سبب شود مدفوع سخت در روده مانده و فعالیت طبیعی روده برای دفع آن کافی نباشد. این حالت تجمع مدفوع نامیده می شود که اغلب در   بچه ها و سالمندان اتفاق می افتد.

تنها پزشک می تواند داروهای مناسب را برای درمان بیماری شما تجویز کند لذا از مصرف خودسرانه دارو بپرهیزید.

 

 

اشتراک گذاری مطلب

راهنما

در این سایت شما به اطلاعات متنوعی در رابطه با پرستاری، مهارتها و علوم مرتبط با آن و نیز مطالب مرتبط با ارتقاء سلامت و بهداشت دست خواهید یافت. سوالات و نیازهای پرستاری خود را با ما درمیان بگذارید.

درباره irannurse.ir admin :

معادله امنیتی را وارد کنید: * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

  • آموزش جامع پرستاری در دیالیز اولین اپلیکیشن تحت آندروید دیالیز- انواع دیالیز- مهارتهای پرستاری مورد نیاز- تغذیه در دیالیز- آموزش بیمار- کار با دستگاه دیالیز و...http://nurseghasemi.blog.ir
تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است - طراحی شده توسط پارس تمز

با خرید از فروشگاه سایت ضمن دریافت فایل های متنوع آموزشی به جمع هزاران حامی سایت پرستاران توانمند ایران بپیوندید

error: در صورت نیاز به دریافت این مطلب با ایمیل ما تماس بگیرید