تمام بیماران دیابتی نوع 1 و 40 درصد بیماران دیابتی نوع 2 وابسته به تزریق انسولین هستند. دوز انسولین دریافتی باید با مقدار غذا و میزان فعالیت فرد تطابق یابد.
قبل از تطابق دادن انسولین موارد زیر باید مد نظر قرار گیرند :
- با شروع درمان با انسولین، به مدت حداقل 3 روز تا یك هفته، باید مقدار انسولین دریافتی، مقدار غذای خورده شده و نتیجه ی تست قند خون دو ساعت قبل و بعد از غذا و قبل از خواب در یك دفتر روزانه ثبت شود و ملاحظات مربوط هم، در كنار آن درج گردد (مثلاً تأخیر در خوردن ناهار، سرماخورگی ، خوردن یك میان وعده ی اضافی و ...)
برای افراد دیابتی نوع 1 ، تست قند خون در روز به میزان 3 بار یا بیش تر توصیه می شود. سپس با مشورت با متخصص، دوز انسولین بر اساس مقدار كربوهیدرات غذا، مطابقت داده می شود.قند خون در افراد دیابتی نوع 2، با ثبات تر از نوع 1 است و این افراد ممكن است به 2-1بار تست قند خون در روز احتیاج داشته باشند.
- باید برای قند خون یك مقدار هدف در نظر گرفته شود. توصیه می شودقبل از غذا محدوده ی قند خون 140-80 میلی گرم در دسی لیتر و قند خون موقع خواب 160-100 میلی گرم در دسی لیتر باشد.
- برای كنترل مناسب قند خون، باید به زمان اثر انسولین در بدن توجه شود. باید توجه داشت كه تاثیر انسولین ممكن است از فردی تا فرد دیگر متغیر باشد و با دوز انسولین، محل تزریق، میزان ورزش، وجود آنتی بادی های ضد انسولین و دیگر فاكتورها تغییر كند. با توجه به این كه میزان قند خون 1-5/0 ساعت بعد از صرف غذا به ماكزیمم می رسد، باید تزریق انسولین طوری انجام شود كه 1-5/0 ساعت بعد از صرف غذا، انسولین به اوج اثر خود برسد.
جدول زیر زمان اثر انواع انسولین را نشان می دهد:
|
مدت اثر
|
اوج اثر
|
شروع اثر
|
نوع انسولین
|
|
|
انسولین سریع اثر:
|
|
5-3 ساعت
|
90-30 دقیقه
|
30-15 دقیقه
|
لیسپرو
|
|
8-6 ساعت
|
2-4 ساعت
|
60-30 دقیقه
|
رگولار
|
|
3-4 ساعت
|
15 دقیقه
|
5 دقیقه
|
آسپارت
|
|
|
انسولین متوسط اثر:
|
|
24-18 ساعت
|
12-4 ساعت
|
2-1 ساعت
|
NPH
|
|
26-18 ساعت
|
12-6 ساعت
|
2-1 ساعت
|
لنت
|
|
|
انسولین طولانی اثر:
|
|
48-24 ساعت
|
16-10 ساعت
|
6-4 ساعت
|
اولترالنت
|
|
بیشتر از 24 ساعت
|
24-6 ساعت
|
6-4 ساعت
|
گلارجین
|
|
|
انسولین مخلوط:
|
|
تا 18 ساعت
|
24-6 ساعت
|
60-30 دقیقه
|
50/50 و 70/30
|
در افراد سالم غیر دیابتی، بدن به دو صورت انسولین ترشح می كند: انسولین پایه و انسولین بعد از غذا. انسولین پایه در طول شبانه روز ، صرف نظر از این كه فرد غذا خورده باشد یا نه، به مقدار اندك و به طور مداوم ( هر 11-9 دقیقه) ترشح می شود. این انسولین مسئول كاهش كتوژنز، كنترل لیپولیز، گلیوكونئوژنز و گلیسكوژنولیز و برداشت پایه ی گلوكز توسط بافت های محیطی است. انسولین های متوسط اثر و طولانی اثر موجود از این الگو پیروی می كنند.
نوع دیگر، انسولین بعد از غذا است كه در پاسخ به صرف غذا، بلافاصله و به مقدار بیشتر ترشح می شود و در فاصله ی 10 دقیقه بعد از غذا به اوج غلظت خود می رسد و در فاصله ی 4-2 ساعت هم به سطح پایه برمی گردد. انسولین های كوتاه اثر از این الگو پیروی می كنند. مقدار ترشح انسولین در افراد غیر دیابتی كه وزن مناسب دارند، تقریبا 25 واحد در روز است.
در بعضی افراد دیابتی قند خون با دو تزریق انسولین در روز كنترل می شود، در حالی كه در بعضی دیگر احتیاج به 4 تزریق در روز است. تزریق مخلوط دو انسولین كوتاه اثر و متوسط یا طولانی اثر، در كنترل قند خون موثرتر است.
