هر انسانی مرتکب اشتباه می شود ؛اما فقط انسان های احمق اشتباه خود را تکرار می کنند.(سیسرون)
خوش آمدید - امروز : شنبه ۳۱ تیر ۱۳۹۶
خانه » پرستاري » سکته مغزی و مراقبتهای پرستاری آن

اطلاعیه سایت

 پرستار يكي از اعضای كليدی در تیم مراقبت های بهداشتی و درمانی است و نقش ارزنده او در پذيرش، آماده سازی، مراقبت و حمايت جسمی و اجتماعی بیماران و مددجویان مورد اذعان همه بوده  و بر هيچ كس پوشيده نيست. در تقسيم بنديهای آكادميك، امروز ارزش پرستار خوب همطراز يك پزشك خوب قرار مي گيرد. كار يك پزشك خوب موقعي به حد مطلوب مي رسد كه يك پرستار توانمند مسئوليت مراقبت از بيمار را بر عهده داشته باشد
سایت پرستاران توانمند ایران آماده پذیرش و نشر توانمندی های علمی آموزشی و خدمات ارزشمند شما در پر بیننده ترین سایت پرستاری، کانال تلگرام و نیز پیج اینستاگرام سایت
سکته مغزی و مراقبتهای پرستاری آن

سکته مغزی و مراقبتهای پرستاری آن

سکته مغزی بعنوان یک سندروم بالینی مرکب از مجموعه علائم عصبی با شروع سریع یا ناگهانی است که برای مدت بیشتر از ۲۴ ساعت تداوم داشته و ریشه عروقی آن به لخته یا انسداد شریانهای مغزی محدود شده که منجر به سکته می شوند و یا در اثر گسیختگی عروق منجر به خونریزی مغزی می شوند، تعریف می گردد. به زبان ساده تر، اختلال عمل ناگهانی مغز به علت قطع جریان خون در بخشی از مغز را اصطلاحاً سکته مغزی می گویند.

انواع سکته مغزی

۱- سکته های انسدادی ۸۵% که در آن انسداد عروق و افت بارز پر فیوژن مغزی صورت می گیرد.

۲- سکته های خونریزی کننده۱۵% که در آن تراوش یا نشت خون از داخل عروق به درون مغزوجود دارد.

عوامل خطر آفرین

۱- افزایش فشار خون ، کنترل فشار خون مهم ترین اقدام در پیشگیری از سکته مغزی

۲- بیماری قلبی عروقی

۳- بالا بردن کلسترول

۴- چاقی

۵- افزایش سطح

۶- هماتوکریت

۷- دیابت

سایر موارد مثل مصرغ دخانیات و الکل ، قرص های حاملگی، سوء مصرف داروها و …

 

اقدامات پیشگیری از سکته مغزی:

پیشگیری اولیه بهترین شیوه در رابطه با سکته هامی باشد. کنترل فشار خون، بیماری های قلبی و عروقی، کلسترول بالا خون، چاقی، مصرف سیگار،دیابت از راه های پیشگیری از سکته مغزی می باشند. نشویق به داشتن زندگی سالم ، نظیر مصرف غذاهای کم چرب، کم کلسترول و انجام ورزش ازجمله تلاشهایی است که در بسیاریلز ترویج سلامتی باید انجام گیرد. مصرف ماهی دو بار در هفته یا بیشتر سکته ترومبو تیک را کاهش می دهد. احتمالا درمان موفقیت آمیز و گسترده هیپرتانسیون بیشترین سهم را در کاهش وقوع سکته مغزی به عهده دارد.

 

تظاهرات بالینی سکته مغزی:

بیمار ممکن است هر کدام از علائم و نشانه های عمومی زیر را داشته باشد.

– نقصان حرکتی: بی حس یا ضعف عضلات در صورت ، دست یا پا، بویژه در یکطرف بدن.

– عدم برقراری ارتباط: اختلال در تکلم و نحوه برقراری ارتباط .

– اختلالات ادراکی: سکته مغزی می تواند سبب اختلالاتی در ادراک بینائی،اختلال در ارتباطات فضایی ، بینائی و فقدان توانایی های حسی گردد.

– اختلالات توانایی های حسی: مثل اختلالات لامسه ای شدید یا خفیف ، فقدان حسهای عمقی ، اشکال در تعبیر یا تفسیر محرکهای بینایی- شنوایی و لامسه ای.

و سایر علائم عبارتند از:سر درد های شدید ناگهانی، سرگیجه، فقدان تعادل هماهنگی، اشکال در راه رفتن، اشکال در سخن گفتن یا درک صحبت های دیگران ، کاهش هوشیاری یا تغییر در وضعیت ذهنی و …

 

مراقبت از بیماران سکته مغزی:

مرحله حاد: مرحله حاد معمولا بین ۴۸ تا ۷۲ ساعت طول می کشد . در مرحله حاد حفظ راه هوایی، تنفس ، و گردش خون از اولویتهای مراقبت درمان است اگر علائمی که قبلا گفته شد در یک نفر نمایان شود باید اقدامات زیر را بلافاصله انجام دهید.

بلافاصله مورد را به اورژانس ۱۱۵ اطلاع دهید.

– در صورت عدم نبض و تنفس عملیات احیای قلبی ریوی (CPR) را شروع کنید.

– به هیچ وجه از راه دهان چیزی به بیمار ندهید.

– دهان بیمار را با ساکشن یا با دو انگشت دست به روش جارویی تمیز کنید.

– راه هوایی بیمار را با دادن وضعیت مناسب به سر باز کنید

– سر بستر بیمار را کمی بالا بیاورید .(اگر فشار خون بیمار پایین نباشد)

– بیمار را تقریبا به یک پهلو بچرخانید.( اگر بیمار ترومایی نباشد)

– لباسهای تنگ بیمار را شل یا آزاد بکنید.

– به بیمار اکسیژن بدهید.

– بلافاصله بیمار را به نزدیکترین مرکز درمانی انتقال بدهید.

مرحله تحت حاد: در این مرحله بیمار را از نظرتغییرات و اختلالات بوجود آمده زیر بررسی کنید.

تغییر در خونرسانی به بافت مغز، تغییر در وضعیت حسی- حرکتی ،اختلال در وضعیت بلع ، بی حسی نیمه بدن ، اختلال در برقراری ارتباط کلامی ، خطر بروز تروما، سقوط، سوختگی ، خطر بروز آسپیراسیون، اختلال در پنداشت از خود ، اختلال در تحرک جسمی ، کمبود اطلاعات ، تدابیر غیر موثر رژیم درمانی یا تغییر در حفظ سلامتی.

اقدامات لازم درمانی را با توجه به دستورات داده شده باید اجراء کنید .

مراقبتهای پرستاری را با توجه به اختلالات و تغییرات بوجود آمده برای بیمار باید بطور صحیح و به موقع انجام بدهید.

آموزش هنگام ترخیص:

به بیمار در مورد عوارضی که ممکن است به بروز بیماری کمک کند هشداردهید. همانند: بالا بودن فشار خون، بالا بودن چربی خون، دیابت و …….

انجام اقدامات مناسب را برای کاهش و برگشت علائم سکته مغزی به بیمار توصیه کنید. همانند:استفاده از داروها طبق دستور پزشک، ترک سیگار ، کاهش تنش ، رژیم متعادل و ……

 

مراقبت های پرستاری از بیماران سکته مغزی

 

مراقبت از سیستم گوارشی

این بیماران اغلب به دلیل نداشتن رفلکس بلع دارای لوله معده هستند که از این طریق تغذیه می شود به همین دلیل دهان شویه هر ۴ تا ۶ ساعت انجام می شود و بعد از هر بار غذا دادن از طریق لوله با مقداری آب شسته شود. رژیم غذایی نرم و مایعات است جهت پشگیری از زخم های معده ناشی از استرس دادن آنتی اسید و دور نگه داشتن آنها از استرس لازم است.

 

مراقبت از مجاری ادراری

این بیماران دچار بی اختیاری در دفع ادرار و مدفوع هستند و ممکن است دارای سندهای ادراری خارجی یا داخلی باشند که جهت پیشگیری از احتباس ادراری دفع مایعات باید کنترل شود.

در صورت کدر شدن رنگ ادرار و یا خونی شدن بهتر است لوله تعویض شد (در غیر این صورت هر ۷ تا ۱۴ روز یکبار تعویض آن کافی است) شست و شوی ناحیه لازم است و جهت کنترل دفع مدفوع بهتر است بیمار را عادت داد که در ساعات مشخصی دفع صورت گیرد در صورت بروز اسهال و یا یبوست های طولانی با پزشک مشورت شود.

 

مراقبت از چشم

در صورتی که فرد در پلک زدن دچار مشکل می باشد بهتر است از قطره های اشک مصنوعی استفاده شود.

 

مراقبت از پوست

به دلیل نداشتن حرکت احتمال زخم شدن پوست در نواحی اتصال با زمین وجود دارد به خصوص در افرادی که دچار بیماری دیابت ( قند) هستند جهت پیشگیری بهتر است هر ۲ ساعت وضعیت بیمار تغییر یابد. ماساژ نواحی تحت فشار لازم است از حلقه های هوایی و یا درست کردن حلقه هایی از پارچه و قرار دادن آن درزیر ناحیه پوست قرمز و یا تحت فشار از تماس با زمین جلوگیری می کند. شست و شوی مرتب پوست با آب و صابون ( و یا شامپوی بچه) در صورت بروز زخم استفاده از پانسمان و یا مراجعه به پزشک جهت انجام کشت از ترشحات زخم و یا برداشتن پوست خشک و تیره رنگ لازم است. استفاده از آنتی بیوتیک در این مواقع ضروری است.

 

مرطوب نمودن هوای دمی

در بیمارانی که لوله های معده و یا تراکئوستومی ( راه هوایی مصنوعی ) دارند هوای تنفسی آنها بدلیل خشکی مخاط مرطوب نیست که بهتر است از دستگاه بخور و مرطوب کردن هوای اطاق از این امر پیشگیری شود.

 

تخلیه ترشحات از مجاری هوایی

فیزیوتراپی تنفسی بسیار اهمیت دارد می توان این را تشویق به سرفه و تنفس عمیق کرد ۰ میتوان کف دست ها را با ضربه ملایم به پشت بیمار زد تا به خروج ترشحات کمک کرد.

 

فیزیوتراپی اندام ها

جهت جلوگیری از تحلیل رفتن و ضعف عضلات اندامها را حرکت داد و مفصل ها را باز و بسته کرد تا از خشکی مفاصل جلوگیری شود و از لخته شدن خون در آنها جلوگیری کرد در صورت داشتن ورم در دستها و پاها میتوان با کمک یک بالش و یا پتو آنها را بالاتر از سطح بدن قرار داد.

 

کمک به خواب و استراحت

بی خوابی در این بیماران شایع است روشن بودن چراغ- سرو صدا می تواند موجب بی خوابی این بیماران گردد تجویز آرام بخش طبق دستور پزشک نیز به خواب آنها کمک می کند.

 

حمایت روانی:

ایجاد یک ارتباط خوب می تواند از بوجود آمدن استرس و در نتیجه زخم معده در این بیماران جلوگیری کند دادن داروی آنتی اسید و یا سایمتیدین در این بیماران طبق دستور پزشک صورت می گیرد ایجاد می کند.

 

محافظت از صدمات

در صورت بی قراری و حرکات غیر ارادی این بیماران باید اطراف تخت و یا رختخواب نرده و یا بالش گذاشت قرار دادن وسایل گرمازا و یا برقی در نزدیکی آنها می تواند خطراتی را بوجود آورد. هنگام چرخش و حرکت دادن بیمار مراقب راه هوایی آنها باشید تا خفگی پیش نیاید.

 

ارزیابی وضعیت هوشیاری بیماران:

بررسی آن بسیار اهمیت دارد زیرا تغییر در میزان سطح هوشیاری می تواند باعث خطرات و یا عواقبی در این بیماران گردد.

 

توجه:

بهتر است در منزل فشار خون این بیماران کنترل شود و رژیم غذایی را تا حد امکان مایعات کم نمک و کم چربی در نظر بگیریم.

انجام آزمایشات هر چند وقت یکبار لازم است تا الکترولیت ها در سطح متعادل قرار بگیرند.

به محض دیدن پوست قرمز رنگ بیمار را به سمت مخالف بچرخانید و پوست را ماساژ دهید ودر معرض هوا بگذارید.

بیمارانی که سابقه ( قند) دارند بیشتر در معرض زخم بستر هستند رژیم غذایی آنها باید مایعات بدون قند و یا آب میوه های رقیق شده با آب باشد.

آموزش هنگام ترخیص:

به بیمار در مورد عوارضی که ممکن است به بروز بیماری کمک کند هشداردهید. همانند: بالا بودن فشار خون، بالا بودن چربی خون، دیابت و …….

انجام اقدامات مناسب را برای کاهش و برگشت علائم سکته مغزی به بیمار توصیه کنید. همانند:استفاده از داروها طبق دستور پزشک، ترک سیگار ، کاهش تنش ، رژیم متعادل و ….

 

 مروری بر مهمترین مداخلات پرستاری در سکته مغزی:

۱- بهبود وضعیت حرکت و پیشگیری از تغییر شکل مفاصل:

* برای پیشگیری از بروز کنتراکتورها،قرار دادن بدن در وضعیت صحیح از اهمیت خاصی برخوردار است.

اعضای خارجی بدن باید در امتداد هم قرار بگیرند.

از وارد آمدن فشار به اعصاب بدن بخصوص به اعصاب اولنار و پرونئال باید پیشگیری شود.

از آنجا که عضلات خم کننده قوی تر از عضلات باز کننده هستند بهتر است در طول شب برای اندامهای انتهایی آسیب دیده از یک آتل خلفی استفاده شود.

 ۲- جلوگیری از نزدیک شدن شانه به بدن:

برای جلوگیری از نزدیک شدن شانه آسیب دیده به بدن بالشی در ناحیه زیر بغل در زمانی که چرخش رو به خارج آن محدود می باشد قرار داده می شود.این عمل باعث می شود تا بازو از سینه فاصله بگیرد.

۳- قرار دادن دست و انگشتان در وضعیت مناسب:

انگشتان را در وضعیت خمیده نگاه می دارند.از مچ دست به بعد را کمی به طرف خارج می چرخانند.

۴- تغییر در وضیعت بدن:

وضعیت بیمار را هر ۲ ساعت یکبار تغییر دهید.برای قرار دادن بیمار در وضعیت خوابیده به پهلو ،قبل از چرخاندن وی می بایست بالشی ما بین پاهای بیمار قرار دهیم.

– برای جلوگیری از بروز ادم و بهبود جریان برگشتی خون وریدی نباید ران را خیلی خم کرد.

– مدت زمانی که بیمار بر روی نیمه آسیب دیده بدن می خوابد باید محدود باشد چون سبب اختلالات حسی می شود.

– در صورت امکان ،بیمار در روز چند بار و هر بار به مدت ۳۰-۱۵ دقیقه در وضعیت دمر خوابانده شودبالش کوچکی زیر لگن گذارده می شود به طوری که از حد ناف تا یک سوم فوقانی ران ادامه داشته باشد.این عمل به کشش بیش از حد مفاصل هیپ که برای راه رفتن ضروری است کمک می کند.و علاوه بر آن سبب پیشگیری از بروز کنتراکتور می شود.

– وضیت دمر همچننین به درناژ ترشحات برونشی نیز کمک می کند.و از بدشکلی ناشی از بروز کنتراکتورها در شانه و زانو جلوگیری به عمل می آورد.

۵- برقرار نمودن برنامه ورزشی:

اندامهای انتهایی آسیب دیده را به طور غیر فعال ورزش می دهند و۵-۴ دقیقه در روزدر یک محدوده حرکتی کامل آنها را به حرکت در می آورند. این کار برای جلوگیری از کنتراکتور و بهبود وضعیت جریان خون و همچنین برای جلوگیری از استاز عروقی که می تواند بیمار را مستعد تشکیل لخته و آمبولیهای ریوی کند، مفید است.

۶- پیشگیری از درد ناحیه شانه:

بیش از ۷۰%بیماران دچار سکته های مغزی از درد ناحیه شانه رنج می برنند.

پرستار هرگز نباید از شانه بیمار که حالتی سست و آویزان دارد بیمار را جا بلند کند.

۷- مراقبت از لوله تغذیه:

مسولیتهای پرستار در هنگام غذا دادن به بیمار شامل:

بالا بردن سر تخت در حدود ۳۰ درجه جهت پیشگیری از بروز آسپیراسیون

کنترل وضعیت قرارگیری لوله قبل از تغذیه

دادن گاواژ به آهستگی

۸- کنترل عملکرد مثانه و روده:

بعد از بروز سکته بیمار ممکن است دچار بی اختیاری ادرار شود.که ناشی از کانفیوز ،عدم توانایی در اعلام نیاز های خود و عدم کنترل بر وضعیت بدنی خود می باشد.

الگوی دفعی ادرار مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار می گیرد و بر طبق این الگو و برنامه زمان بندی شده به بیمار لگن یا ظرف ادراری داده می شود.

همچنین این ییماران در معرض یبوست قرار دارند که در صورت عدم ممنوعیت ،از رژیم غذایی پرفیبر و میزان مایعات کافی استفاده می گردد.

۹- بهبود در نحوه برقراری ارتباط:

آفازی به اختلال در توانایی درک گفتگو و بیان منظور اطلاق می شود

نکته: پرستاران و سایر کادر بهداشتی نباید افکار یا جملات بیمار را کامل کنند.چون ممکن است بیمار از اینکه به وی اجازه صحبت نمی دهنند احساس یاس بیشتری کند و از تلاش برای جمع آوری افکار و تکمیل جملات باز بماند. یک جدول زمان بندی شده دایمی ،تکرار و عادت دادن بیمار به امور روزمره می تواند علیرغم وجود نقایص آشکار ،وی را در انجام وظایف یاری کنند.رونوشتی مکتوب از برنامه های روزانه ،خلاصه ای از اطلاعات شخصی،چک لیست ها و فهرستی تهیه شده بر روی نوار ضبط ،همگی می تواند به حافظه و تمرکز بیمار کمک کند.

همچنین حین کار کردن با بیماردچار آفازی پرستار باید به خاطر داشته باشد که در خلال انجام برنامه های مراقبتیی با وی صحبت کند این امر سبب می شود تا تماس بیمار با اجتماع حفظ شود.

۱۰- حفظ سلامت پوست:

در بیماری که دچار سکته شده است به دلیل تغییرات حسی و عدم توانایی در واکنش نسبت به فشار و ناراحتی در چرخیدن یا حرکت کردن،خطر شکنندگی بافتی و پوست وجود دارد. از این رو پیشگیری از شکنندگی پوست و بافت ،نیازمند بررسی و شناخت مکرر پوست می باشد.

اقدامات زیر برای حفظ سلامت پوست می تواند مفید باشد:

*چرخاندن و تغییر وضعیت بدنبه طور منظم

* خشک و تمییز نگه داشتن پوست بیمار

* ماساژ ملایم پوست

* تغذیه مناسب

اشتراک گذاری مطلب

راهنما

در این سایت شما به اطلاعات متنوعی در رابطه با پرستاری، مهارتها و علوم مرتبط با آن و نیز مطالب مرتبط با ارتقاء سلامت و بهداشت دست خواهید یافت. سوالات و نیازهای پرستاری خود را با ما درمیان بگذارید.
سایت پرستاران توانمند ایران، با هدف ارتقای دانش پرستاران، معرفی توانمندی های آنها و نیز دسترسی آزاد عموم علاقمندان به علوم پزشکی بویژه دانشجویان و شاغلین حرفه پرستاری و پیراپرستاری به مطالب علمی پرستاری، راه اندازی شده است.

درباره irannurse.ir admin :

5 × یک =

معادله امنیتی را وارد کنید: * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است - طراحی شده توسط پارس تمز

با خرید از فروشگاه سایت ضمن دریافت فایل های متنوع آموزشی به جمع هزاران حامی سایت پرستاران توانمند ایران بپیوندید رد کردن