تنها راه تغییر یافتن یک تصمیم واقعی است.
خوش آمدید - امروز : دوشنبه ۲ مرداد ۱۳۹۶
خانه » آموزش بيمار » رضایت نامه و برائت نامه پزشکی

اطلاعیه سایت

 پرستار يكي از اعضای كليدی در تیم مراقبت های بهداشتی و درمانی است و نقش ارزنده او در پذيرش، آماده سازی، مراقبت و حمايت جسمی و اجتماعی بیماران و مددجویان مورد اذعان همه بوده  و بر هيچ كس پوشيده نيست. در تقسيم بنديهای آكادميك، امروز ارزش پرستار خوب همطراز يك پزشك خوب قرار مي گيرد. كار يك پزشك خوب موقعي به حد مطلوب مي رسد كه يك پرستار توانمند مسئوليت مراقبت از بيمار را بر عهده داشته باشد
رضایت نامه و برائت نامه پزشکی

رضایت نامه و برائت نامه پزشکی

یکی از اقدامات ضروری و نیازمند توجه قبل از شروع هرگونه اقدام طبی، جراحی و یا درمان های پزشکی بر روی بیمار که شکل مهمی به خود گرفته و در واقع به گونه ای با حیات و تغییر در وضعیت موجود بیمار مرتبط است ، اخذ رضایت از بیمار می باشد . رضایت در معالجه و درمان به لحاظ تبعات و پیامدهایی که به دنبال دارد ، در قلمرو حقوقی پزشکی برشمرده می شود .

رضایت به درمان مبین این واقعیت است که بیمار از آنجا که به منظور معالجه و درمان ، مدتی ولو بسیار اندک ، جسم خویش را در اختیار پزشک و معالج قرار می دهد ، در نتیجه باید بر این امر به صورت آگاهانه و با اراده آزاد رضایت داشته باشد . چنین مسأله ای از یک سو ناشی از رابطه پزشک و بیمار و وجود حس اعتماد بیمار به پزشک بوده و از سوی دیگر یکی از عوامل سقوط مسئولیت پزشکی نسبت به بیمار محسوب می گردد . بدیهی است که این نظریه دامنه و مفهومی وسیعی داشته و صرفاً محدود به حوزه رضایت بیمار نمی باشد ، بلکه در مواردی هم که بیمار در وضعیت حیات نباتی است یا به سن رشد و بلوغ نرسیده ، نیز با اخذ رضایت از اولیاء قانونی وی این مهم محقق می گردد .

جلب رضایت بیمار یکی از اصول اخلاق پزشکی است و پزشک موظف است در اتخاذ هر گونه تصمیمی با بیمار مشارکت نماید ، هر گونه درمانی بدون رضایت بیمار تجاوز به حقوق او محسوب می گردد و قابل طرح در محاکم می باشد . حتی معاینات معمول بیماران بایستی با جلب رضایت آنان صورت پذیرد و درمان بدون رضایت بیمار می تواند جرمی جنائی یا هتک حرمت فردی محسوب شود .

 

رضایت نامه  (  Informed  Consent  ) :

یعنی امضاء مدرکی که بیمار قبل از تن دادن به هرگونه درمانی از کلیه خطرات عمل ، راههای درمانی و جایگزین و خطرات آن توسط پزشک آگاهی یابد .

برائت نامه :

یعنی چنانچه بیمار در طی درمان دچار عوارض یا نقص عضوی گردید، در صورتی که پزشک بر اساس موازین فنی و علمی اقدام کرده باشد مقصر نیست .

تفاوت رضایت و برائت :

اگر پزشک فقط رضایت گرفته باشد ، در صورت بروز مرگ ، نقص عضو یا خسارت مالی، ضامن است ولی اگر برائت را نیز تحصیل کرده باشد، عهده دار خسارت پدید آمده نیست . فقط اصل برائت است که موجب سقوط ضمان می شود . البته در صورت قصور پزشکی ، برائت که قبل از درمان گرفته شده ، باعث سقوط ضمان نیست .

 

انواع رضایت

  1. رضایت تلویحی ( Implied Consent )
  2. رضایت اظهاری ( Express Consent )
  3. رضایت در موارد خاص ( In Special Consent )

 

الف- رضایت نامه ضمنی یا تلویحی

رضایتی است که بیمار آن را با عمل خود نشان می دهد ، اکثر تشخیص ها و درمانهای پزشکی بر اساس این نوع است ، یعنی وقتی فردی به پزشک مراجعه می کند یا از پزشک درخواست ویزیت می کند ، به درمان و معاینه رضایت دارد . هنگامیکه بیماری وارد مطب یا اتاق معاینه می شود نیازی نیست که پزشک از او بپرسد آیا مالید که درمان شوید ؟ چون اگر بیمار بدنبال درمان بیماری خود نباشد به پزشک مراجعه نمی کند . با این حال این رضایت ضمنی تنها در مورد اعمال اولیه بالینی مانند گرفتن شرح حال ، تحت نظر قراردادن ، بالا زدن آستین برای گرفتن فشار خون صادق بوده و معاینات اختصاصی تر مانند معاینه واژینال یا مقعد را شامل نمی شود .

 

ب- رضایت اظهاری یا ابرازی (صریح) :

خود شامل دو نوع است :

  1. رضایت شفاهی
  2. رضایت کتبی

بهتر است نوع شفاهی در حضور شخص ثالثی گرفته شود  تا در صورت بروز مشکل جای اعتراضی نباشد . قبل از انجام هر گونه معاینات واژن یا مقعد و قبل از انجام اقدامات خاص مثل گرفتن خون و یا رادیوگرافی معده با ماده حاجب می بایست رضایت بطور شفاهی گرفته شود .

در موارد بستری در بیمارستان و اعمال تشخیصی و درمانی تهاجمی مثل جراحی ، آندوسکوپی ، برونکوسکوپی ، تست ورزش ، کاتترایزاسیون قلبی و … اخذ رضایت و برائت کتبی ، از مشکلات بعدی احتمالی جلوگیری خواهد کرد .

 

شرایط رضایت نامه معتبر :

  1. بیمار باید عاقل و بالغ باشد تا رضایت نامه را تنظیم نماید در غیر اینصورت ولی یا قیم او لازم است این کار را انجام دهد .
  2. بیمار یا ولی او باید در جریان کامل بیماری و سیر آن و نوع جراحی و بیهوشی و عواقب آن و عوارض و خطرات آن قرار گیرد .
  3. داوطلبانه بودن رضایت مشخص باشد .
  4. طرز نوشتن رضایت نامه باید ساده و روشن باشد .(قابل فهم عامه )
  5. رضایت نامه نباید به زور و تهدید یا فشار اخذ شود .
  6. زمان رضایت قبل از درمان و یا به هنگام آن باشد .

 irannurse.ir-21

رضایت در موارد خاص

  1. رضایت همسر
  2. رضایت در کودکان و افراد صغیر
  3. رضایت در بیماران روانی
  4. رضایت در بیماران مسن
  5. رضایت در موارد اورژانسی

 

رضایت همسر :   

در مواردی که اقدامات درمانی بر روی حقوق ناشی از ازواج تاثیر می گذارد اخذ رضایت همیر بیمار نیز الزامی و شامل موارد زیر است :

  • سقط جنین
  • هیسترکتومی
  • عقیم سازی
  • تغییر جنسیت
  • قطع عضو
  • پیوند

 

رضایت در افراد نابالغ ، مجنون ، محجور و سفیه :

در این گونه افراد از ولی بیمار (پدر یا جد پدری )، قیم یا سرپرست بیمار یا نمایندگان قانونی بیمار باید رضایت و برائت گرفته شود .

هنگامیکه اخذ رضایت جهت اعمال تشخیصی و درمانی برای کودکی از طریق خانواده امکان پذیر نمی باشد برای اخذ رضایت در قلمرو قانون باید از طریق محاکم قضایی اقدام کرد .

 

رضایت در موارد اورژانس :

در موارد اورژانس اخذ رضایت لازم نیست ولی چون تعریف اورژانس بودن حیطه وسیعی را در بر می گیرد و ممکن است موجب سوء تعبیر شود بهتر است یک سری موارد رعایت شود .

در صورتیکه بیمار هوشیار نیست و فرصت کافی نیز برای اطلاع اولیاء وی وجود ندارد بهتر است مراتب به اطلاع  مقامات قضایی رسانده شود و مجوزی جهت آن اخذ گردد . اگر برای اطلاع مقامات قضایی نیز وقت نیست با حضور سه پزشک صورت جلسه ای تنظیم شود و موارد اورژانس در آن توضیح داده شود . و پس از آن اقدام درمانی شروع گردد .

اگر تعداد پزشکان حاضر در مرکز درمانی کمتر از سه نفر است ، پزشک می تواند صورت جلسه فوق را با حضور سایر پرسنل و کادر پزشکی یا پرستاری تهیه نماید .

در موارد خیلی اورژانسی که فرصت برای هیچ کاری نیست پزشک موظف است بدون اخذ رضایت اقدام به درمان و حفظ جان بیمار نمایند .

 

ماده ۵۹ قانون مجازات اسلامی : اعمال زیر جرم محسوب نمی شود …. هر نوع عمل جراحی طبی یا مشروع که با رضایت شخص اولیاء یا سرپرستان یا نمایندگان قانونی آنها و رعایت موازین فنی و علمی و نظامات دولتی انجام شود . در موارد فوری اخذ رضایت ضروری نخواهد بود .

 

ماده۶۰ قانون مجازات اسلامی : چنانچه طبیب قبل از شروع درمان یا اعمال جراحی از مریض یا ولی او برائت حاصل نموده باشد ضامن خسارت جانی ، مالی یا نقص عضو نیست و در موارد فوری که اجازه گرفتن ممکن نباشد طبیب ضامن نمی باشد .

 

رضایت و برائت در موارد خودکشی

در موارد غیر اورژانس، در صورت عدم رضایت شخص ، اخذ رضایت و برائت از ولی بیمار ضروری است .

 

مواردی که اخذ رضایت نامه الزامی نیست :

  • معاینه و اعلام سلامت فرد از نظر ابتلا به بیماری های مسری جهت اعلام به وزارت بهداشت
  • معاینات متداول هنگام ورود به زندان ، پرورشگاه و نظایر آن
  • معاینه به دستور مراجع قضایی و محاکم
  • معاینه مهاجران و مسافران به کشور های گوناگون قبل از عزیمت و یا در مبادی وروردی کشورها و قرنطینه ها
  • معاینات بهداشتی پرسنل صنایع غذایی
  • معاینات متداول استخدامی و حین خدمت
  • معاینات دوره ای کودکان در مدارس
  • معاینات ورزشکاران هنگام گزینش و یا در حین بازی تیم های ورزشی
  • معاینات پزشکی قانونی
  • در موارد ضروری ، فوری و اورژانس اخذ رضایت لازم نمی باشد .

تهیه و تنظیم :حسن آقایانی کاردان اتاق عمل 

 

اشتراک گذاری مطلب

راهنما

در این سایت شما به اطلاعات متنوعی در رابطه با پرستاری، مهارتها و علوم مرتبط با آن و نیز مطالب مرتبط با ارتقاء سلامت و بهداشت دست خواهید یافت. سوالات و نیازهای پرستاری خود را با ما درمیان بگذارید.

درباره irannurse.ir admin :

چهارده − هشت =

معادله امنیتی را وارد کنید: * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است - طراحی شده توسط پارس تمز

با خرید از فروشگاه سایت ضمن دریافت فایل های متنوع آموزشی به جمع هزاران حامی سایت پرستاران توانمند ایران بپیوندید رد کردن